Meme Kanseri Bilinçlendirme ve Farkındalık Ayı

İlgili Makaleler

Dünya Ağız Sağlığı Günü

Mart 20, 2025

Beyin Farkındalık Haftası

Mart 16, 2025

Tıp Bayramı

Mart 14, 2025

Meme Kanseri Bilinçlendirme ve Farkındalık Ayı; ilk olarak ABD’de meme kanserinin kadınlar üzerindeki etkileri ile aileler, topluluklar ve toplumlar hakkında farkındalık oluşturulması amacıyla 1985 yılında ilan edilmiştir.

Dünya Sağlık Örgütü 01-31 Ekim günleri arasında Meme Kanseri Bilinçlendirme ve Farkındalık Ayı olarak belirlemiştir. DSÖ, hızla yayılan meme kanserinde erken teşhisin önemi ve farkındalığını 2004 yılından itibaren vurgulamaktadır.

Meme kanseri, tüm dünyada kadınlarda görülen kanser ölümleri arasında bir numaralı sebep olarak gösterilmektedir. Dolayısıyla 2020 yılında kadın meme kanseri dünyada en sık teşhis edilen kanser türü haline gelmiştir. Dünyada meme kanserinden yaklaşık 2,26 milyon yeni vaka ile 685 bin üzerinde kadın yaşamını yitirmiştir. Ne yazık ki, meme kanserinden yaşamını yitiren kadınların %56’sı düşük gelirli ülkelerde yaşamakta ve hayatta kalma şansı %22’ye kadar düşmektedir. Sağlık sistemleri düşük gelirli ülkelerde, erken tanı ve tedaviye erişimin sınırlı olması nedeniyle kadınların meme kanserini teşhisi geç dönemlerde farkedilmektedir.

Meme Kanseri Bilinçlendirme ve Farkındalık Ayı

Ekim Ayı boyunca; çok genç insanların ölüm oranını azaltmak için ulusal çok sektörlü planlar geliştirilmektedir. Tüm üye ülkeler 2030 yılına kadar BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Hakkında Küresel Eylem Planı çerçevesinde erken ölümlerin üçte bir oranında azaltılması hedeflenmektedir.

Erken teşhise yönelik ve meme kanserinin risk faktörlerini en aza indirmek için kadınlar 20 yaşından sonraki dönemde her ay memelerini kendi kendilerine muayene etmeleri önerilmektedir. Aynı zamanda yılda bir  mamografi ve meme muayeneleri ölümleri, hastalığın sıklığını azaltmada etkili olacağı belirtilmektedir. Kadınların menopoz öncesi dönemlerde adetin başlangıcından sonraki 10 gün içinde kendi kendilerine muayene etmeleri gerekmektedir. Menopoz sonrası dönemlerde ise her ayın aynı gününde kontrol etmeleri gerekmektedir. Meme dokusu içerisinde herhangi bir şüpheli kitle ele geldiğinde vakit geçirmeden doktora başvurmaları gerekmektedir. Meme kanseri taramaları gönüllülük esasına göre kadınların katılımı ile başarıya ulaşılması amaçlanmaktadır. Özellikle kadınların meme kanseri nedenleri, belirtileri, korunması ve taranması önem taşımaktadır. Buna ek olarak, taramanın ne zaman ve nasıl yapılacağı, bilinçlendirilmesi ve farkındalık oluşturulması önemlidir.

Bununla birlikte, meme kanserinin nedenleri tam olarak anlaşılamamıştır. Meme kanseri nasıl ve neden geliştiğini daha iyi anlamak için mesleki ve çevresel faktörler başta olmak üzere daha fazla araştırmaya acilen ihtiyaç duyulmaktadır. Meme kanseri, eğer erken bir aşamada tespit edilmesi durumunda hastalar genellikle doğru tedaviye erişebilmektedir. Dolayısıyla iyi bir prognoza ve uzun süreli hayatta kalma olasılığı yükselmektedir. Yalnızca yüksek gelirli ülkelerde değil, tüm dünyada meme kanserine bağlı yüksek ölüm oranlarının azaltılması hedeflenmektedir. Böylece etkili tarama yöntem ve programlarının geliştirilmesi ile uygulanmasına yönelik projeler geliştirilmektedir.

Meme Kanseri Taramalarına Başlama Yaşı

Ne yazık ki, Türkiye’de meme kanserlilerin yaklaşık yarısı 40-50 yaş aralığında görülmektedir. Türkiye’de 2013 yılında alınan karar ile meme kanseri taramalarına başlama yaşı 40 olarak belirlenmiştir. Meme kanseri taramalarına başlama yaşı Avrupa 50, ABD 40, İngiltere 47-73 yaş olarak belirlemiştir. Ayrıca İzlanda, Avustralya, Japonya, Çin, S.Arabistan, G.Kore, İsveç ve Uruguay taramalarını 40 yaş olarak belirlemiştir. Bunlara ek olarak; İspanya, Çek Cumhuriyeti, Portekiz, Macaristan, Yeni Zellanda‘da taramalar 45 yaşında başlamaktadır.

Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı olan IARC, meme kanseri ölümlerinin nesiller arası etkilerini araştırmaktadır. IARC, bir ebeveynin ölümünün yaşlı aile üzerindeki zincirleme etkilerinin son sonuçlarını açıklamıştır.

Özellikle Sahra altı Afrika’da meme kanserine bağlı anne ölümünde 18 yaşından küçük çocukların sayısının, bölgedeki kadınlar arasında ölenlerin sayısını aştığını bildirmiştir. Bu bölgede meme kanseri sağkalımını iyileştirmek için acilen devam eden eylem ihtiyacının altını çizmiştir.