Hipokratist Sağlık Ansiklopedisi
İlgili Makaleler
Dünya Beyaz Baston Güvenlik Günü, göz sağlığı ve beyaz bastonun önemini vurgulamak, görme engeli olan bireylerin bu durumdan kaynaklanan güvenlik sorunlarına çözüm yollarını tartışmak amacıyla her yıl 15 Ekim günü tüm dünyada etkinlikler ile kutlanmaktadır.
Dünyada her ülkede beyaz bastonlar farklı bant veya çeşitli renklerde olabilmektedir. Bastonun görme engellileri ayırt edip yollarını bulmalarına yardımcı olma fikri 1921 yılına kadar uzanmaktadır. Bir kazadan sonra kör olan İngiliz fotoğrafçı James Biggs, çevredekilerin kendisinin kör olduğunu anlaması ve dikkat çekici olması için bastonunu beyaza boyayarak dolaşmaya başlamıştır. Londra sokaklarında yaşanılan bu deneyimin başarılı olması ile kısa sürede diğer ülkelere yayılmıştır. Kısa süre içinde bu farklı beyaz çubuk uygulaması geliştirilmeye başlanmıştır.
Beyaz Kırmızı Bantlı Baston
İlk olarak 1930 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde, Peoria Lions Kulübü Başkanı George A. Bonham, gözleri görmeyen bir adamın gece kaldırımda sürücülerin zorlukla görebileceği siyah bastonla caddeyi geçmeye çalıştığını izlemiştir. Daha sonra Bonham, körlerin bağımsız hareket etmelerine yardımcı olmak, bastonu daha görünür hale getirmek amacıyla beyaz ve kırmızı bantlı baston kullanma fikrini ortaya çıkarmıştır. Bunun sonrasında, Uluslararası Lions Kulüpleri, kör insanlar için beyaz baston kullanımını teşvik eden bir program başlatmıştır. İlk önce Aralık 1930’da Illinois, Peoria’da kör yayalara koruma ve beyaz bir baston taşırken geçiş hakkı veren Özel Beyaz Baston Yönetmeliği kabul edilmiştir. Bununla birlikte, ABD’de beyaz bastonun nasıl kullanılacağına dair eğitim yöntemleri geliştirilmiştir.
Beyaz Çubuk Hareketi
Sonraki yıllarda Fransız-Belçikalı bir hayırsever ve yazar olan Guilly d’Herbemont, kör insanlar için ulusal beyaz çubuk hareketi başlatmıştır. Bunun ardından G. d’Herbemont, 07 Şubat 1931 tarihinde iki beyaz bastonu Cercle de l’Union interalliée‘de I. Dünya Savaşı’ndan kör Fransız gazisi, diğeri de sivil bir köre birkaç Fransız bakanın huzurunda sembolik olarak iki beyaz baston vermiştir. Daha sonra G. d’Herbemont, kendi öz kaynaklarından ücretsiz olarak beş bin baston dağıtmıştır. Böylelikle, yaygınlaşan bu uygulamanın olumlu etkileri üzerine Fransa Körler Örgütü 1931 yılında körlerin bastonunun beyaza boyanması ve beyaz baston adıyla simgeleştirilmesini kararlaştırmıştır.
Beyaz Baston Güvenlik Günü
ABD Ulusal Körler Federasyonu, 06 Temmuz 1963 tarihinde 15 Ekim’in ABD’nin tüm eyaletlerinde White Cane Safety Day – Beyaz Baston Güvenlik Günü olarak kabul edilmesi için çağrıda bulunmuştur. ABD, bunun üzerine her 15 Ekim’in tören ve etkinliklerle Beyaz Baston Güvenlik Günü olarak kutlanmasına ve beyaz bastonun önemi üzerinde durulmasına karar vermiştir.
Daha sonra Uluslararası Körler Federasyonu, beyaz baston uygulamasının tüm ülkelerde yaygınlaşması üzerine, 1970 yılında 15 Ekim’i Dünya Beyaz Baston Güvenlik Günü olarak ilan etmiştir. Günümüzde görme engellilerin kullandığı baston, beyaz baston olarak anılmaya devam etmektedir.
Görme engellilerin çarpma, düşme, yaralanma, sakatlanma riskini azaltan Baston; yürüyüş ve fiziksel aktivitede bulunan engellilerin motor becerilerini geliştirmektedir. Görme engellilerin güven duygusunu, sosyal etkinliklere katılma ve bağımsız hareket edebilme yeteneklerini arttıran Beyaz Baston; görme engellilerin bağımsızlaşmasının ve özgürleşmesinin sembolü olarak görülmektedir.
