Hipokratist Sağlık Ansiklopedisi
İlgili Makaleler
Heparin, kanın pıhtılaşmasını önlemek amacıyla kullanılan işlevi “antikoagülan” olarak adlandırılan kan sulandırıcılı ilaçtır.
Heparin, damar içine veya deri altına enjekte edilerek uygulanmaktadır. Kanda pıhtı oluşumunun önlemesinin yanı sıra mevcut pıhtıların büyümesini geciktirmektedir. Proteini güçlendirmesiyle kana akışkanlık kazandıran Mevcut kan pıhtılarını küçültme, çözme veya giderme gibi bir işlevi olmayan heparin, pıhtıların büyüyerek daha ciddi sorunlara yol açmasını engelleyebilmektedir.
Genellikle belirli kan damarı, kalp ve akciğer rahatsızlıkları için tedavi amacıyla kullanılan bir ilaçtır. Ayrıca açık kalp ve by-pas ameliyatları ile diyaliz sırasında kanın pıhtılaşmasını önlemek amacıyla kullanılmaktadır. Bununla birlikte Heparinlerin, cerrahi operasyon öncesi kanın pıhtılaşma riskini azaltmak için kullanılmaktadır. Aynı zamanda uzun süre yatakta kalması gereken bazı hastalarda kan pıhtılarının oluşumunu önlemek amacıyla düşük dozlarda kullanılmaktadır. Bunlara ek olarak, kanserin yan etkisi olan tromboembolik olayların önlenmesi ve tedavisinde yaygın olarak uzun süreli kullanılmaktadır.
Heparin oluşmuş kan pıhtılarını çözmez, ancak Heparinler, insan vücudunda doğal olarak oluşan şeker molekülü türevi, insan akciğer ve karaciğer dokularında oluşan mukopolisakkarit karışımıdır. İlaç endüstrisinde heparinler, inek akciğerleri veya domuz bağırsaklarından elde edilmektedir.
Heparin Yan Etkileri
Heparinin yan etkilerinden biri olan Heparin İlişkili Trombositopeni – HİT, heparin tarafından tetiklenen, vücuda zarar veren bir bağışıklık sistemi yanıtıdır.
Genellikle tedavinin kesilmesi ile sona eren yan etkiler, sentetik heparinin kullanımı ile önlenebilmektedir. Heparin ilacının diğer yan etkileri arasında burun ve diş eti kanaması, hırıltı veya nefes almada güçlük, deri döküntüsü, kaşıntı-kurdeşen, idrar-dışkı-kusma sırasında kan görülmesi, yüz-dudak-dilde şişme, enjeksiyon yapılan bölgede ağrı-tahriş-yara oluşması, darbeye bağlı ciltte morarma, halsizlik ve bölgesel uyuşma, şiddetli mide ve baş ağrısı, denge koordinasyon kaybı gibi yan etkileri görülebilmektedir.
Yan etkiler geçici olmasının yanında herkeste görülmeyebilmekte olup, görülmesi halinde etkileri genellikle azalarak yok olmaktadır. Yan etkilerin geçmemesi veya şiddetlenmesi gibi durumlarda kısa sürede bir sağlık kuruluşuyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Heparinle Etkileşimli Gıda ve Vitaminler
Belirli gıda ve vitaminler ile reaksiyon gösterebilen Heparin ilaçları, gıda ve vitaminleri tüketilirken dikkatli olunması ve öncesinde doktor kontrolünde olması gerekmektedir. Heparinle etkileşime giren brokoli, brüksel lahanası, kara lahana, lahana, marul, ıspanak, sığır ciğeri gibi K vitamini içeren gıdalar temkinli bir şekilde tüketilmesi önerilmektedir.
