Hipokratist Sağlık Ansiklopedisi
İlgili Makaleler
Jinekomasti, erkeklerde östrojen ve androjenler arasındaki hormon dengesizliği sonucunda iyi huylu, aşırı meme dokusunun büyümesi olarak tanımlanmaktadır. Önemli psikolojik sıkıntı veya rahatsızlığa neden olabilen jinekomasti; her 3 erkekten birinde yüzde 35’ini etkileyen ve en sık olarak 50 ile 70 yaşları arasında görülmektedir. Yenidoğan erkek bebeklik, ergenlik, yaşlılık ve obez erkeklerde gözlenebilen jinekomasti; en sık ergenlik döneminde ortaya çıkmaktadır. Jinekomasti, terimi Yunanca “dişi” anlamına gelen “γυνή – gyné” ve “meme” anlamına gelen “μαστός – mastós” kelimelerinden türemesi ile “γυναικομαστία – gynaikomastía” terimi oluşmuştur. “Gynaikomastía” terimi İngilizce “Gynecomastia veya Gynaecomastia” olarak çevrilmiştir.
Jinekomasti Nedir?
Jinekomasti, erkeklerde östrojen ve androjenler arasındaki hormon dengesizliği sonucunda iyi huylu, aşırı meme dokusunun büyümesi olarak tanımlanmaktadır.
Bir veya iki memeyi birden etkileyebilen Jinekomasti, her iki memenin düzensiz olarak etkilenip birbirinden farklı boyutlara ulaşabilmektedir.
Jinekomasti Nedenleri
Genellikle östrojen ve androjen grubunda yer alan steroid yapılı testosteron hormonunun düzeyindeki dengesizliği ile dalgalanmalardan kaynaklanabilmektedir. Testosteron miktarındaki düşüş ile testosteronun etkilerini bloke eden, testosteronu azaltan veya östrojen seviyesini artıran koşullar ile ortaya çıkabilmektedir.
İnsan vücudundaki hormon dengesi farklı nedenlerden dolayı bozulabilmektedir. Hem kadın, hem de erkeklerde cinsiyet özelliklerini testosteron ve östrojen hormonları kontrol etmektedir. Kas kütlesi ve vücut kılı gibi erkeksi özellikleri kontrol eden testosteron ile göğüs büyümesi ve birçok kadınsı özellikleri kontrol eden östrojen, kadınlık hormonu olarak tanımlanmasına rağmen, normal şartlarda az miktarda erkeklerde görülmektedir. Erkeklerde bir miktar östrojen üretiyor olsa da, genellikle çok daha yüksek testosteron seviyelerine sahiptir ve bu da östrojenin meme dokusunun büyümesine neden olmasını engellemektedir. Normal değerlerin üzerinde östrojen üretimi ya da testosteron seviyesi ile dengesiz oranda östrojen üretimi meme dokusunun büyümesi ile jinekomastiye neden olabilmektedir.
- Doğum öncesinde annenin östrojen etkisiyle yenidoğan erkek bebekler büyük göğüsle doğabilmektedir. Genelde yenidoğan erkeklerde meme şişkinliği doğumdan sonra 2-3 hafta içinde kaybolmaktadır.
- Ergenlikte değişen hormon seviyeleri nedeniyle meme büyümesi görülülebilme ihtimali oldukça yüksektir. Ergenlik döneminde görülen meme dokusunun büyümesinin büyük bir kısmında tedavi edilmeden kaybolabilmektedir.
- Yetişkin erkeklerde meme büyümesi yaygınlığı testosteron seviyesi düşmesi ile östrojen meme dokusunun büyümesine neden olabilmektedir. Genellikle erkekler yaş aldıkça hormon seviyeleri stabil hale geldikçe düzelmektedir. Yetişkin erkeklerin jinekomasti yaygınlığı 50-70 yaşları arasında tekrar yükselmeye başlamaktadır.
- Yaşlı erkekler daha az testosteron ürettiği, vücut yağının daha fazla olma eğiliminde olduğu ve daha fazla östrojen üretilmesine neden olabilmektedir. Hormon seviyelerindeki bu değişiklikler aşırı meme dokusu büyümesine yol açabilmektedir. Araştırmalar 50-70 yaş grubundaki her dört erkekten bir tanesinin jinekomastiye neden olduğunu gösterdiğine işaret etmektedir.
Diğer Nedenleri
Jinekomasti vakalarının yaklaşık %25’inin nedeni bilinmemektedir. Bilinen nedenler fizyolojik olarak adlandırılan normal olarak ortaya çıkan doğal hormon değişiklikleri yanı sıra kalp hastalıkları ve ülser önleyici ilaç kullanımı, uyuşturucu ve alkol kullanımı, farklı sağlık sorunlarından kaynaklanan komplikasyonlar, kronik hastalık, tümörler, yetersiz beslenme, obezite, nadir bir genetik bozukluk olan klinefelter sendromu, testislerde topaklar veya enfeksiyon gibi altta yatan patolojilere bağlı ve bazı bitkisel ürünler ile takviyelerin kullanımı jinekomastinin nedenleri arasında gösterilmektedir.
Jinekomasti Belirtileri
Belirtiler şişmiş meme dokusunun yanı sıra bazı durumlarda göğüslerde hassasiyet veya ağrılı olabilmektedir. Jinekomastinin semptomları arasında bir ya da iki meme ucundan sıvı gelmesi gibi durumlar görülebilmektedir.
