Search
Generic filters
Exact matches only
Filter by Custom Post Type
Ana Sayfa / Genel Sağlık / Hemoglobin

Hemoglobin

HemoglobinHb Hgb, kırmızı kan hücreleri diye adlandırılan alyuvarlar da bulunan; solunum organı tarafından akciğerlere giren oksijen, kandaki hemoglobine bağlanarak vücuttaki dokulara taşır, dokulardan solunum organına karbondioksit (CO₂) ve proton taşıyan demir molekülleri bakımından zengin olan proteindir.

Eritrosit adı verilen kan hücrelerinin içerisinde bulunan hemoglobin; oksijeni +2 değerlikli demirli-porfirin proteini içeren HEM molekülleri bağlamaktadır. Eritrosit üretimi sırasında başlıca bireşim yeri kemik iliğidir. Yaş, cinsiyet ve türe bağlı olarak; kırmızı kan hücreleri belli bir değerin altında bulunmasına anemi, belli bir değerin üzerinde bulunmasına polisitemi denilmektedir.

Hemoglobin, oksijen (O₂) taşınmasında görevli olup, insan vücudunun en önemli tamponlarından biridir. Hemoglobin proteinin bir parçası olan ve kanın solunum için yaptığı CO₂ ve O₂ taşıma işlevini göstermesini sağlayan Fe2+’nin koordinasyon sayısı 6 olup; dört tanesine pirol halkasının azot atomu, beşincisine globin molekülünün histidininin imidozol grubunun azot atomu ve altıncısına su molekülü bağlanarak hemoglobin oluşumu sağlanmaktadır. Su molekülü yerine O₂ geçerse hemoglobine oksihemoglobin (HbO₂) adı verilmektedir.

Hemoglobin molekülünde dört HEM grubu bulunduğundan O₂ için dört birleşme yeri bulunmaktadır. Hemoglobinin O₂ yerine CO₂ ile birleşmesine karbaminohemoglobin (HbCO₂) adı verilen dayanıksız bir bileşik ortaya çıkmaktadır. Hemoglobinin altıncı koordinasyon yerine karbonmonoksit (CO) gelirse yine HbCO₂ adı verilmektedir. Hemoglobinin CO’e ilgisi O₂’den daha fazladır. Hemoglobinde bulunan demirin Fe3+ haline yükseltgenmesiyle elde edilen maddeye hemin adı verilmekte olup; bu hemoglobin çeşidine methemoglobin (MetHb) adı verilmektedir. Hemoglobindeki altıncı koordinasyon yerine siyanür iyonu (CN-) bağlanırsa siyanohemoglobin adı verilmekte olup; bu tür zehirlenmelerde sodyum tiyosülfat (Na₂S₂O₃) acil olarak verilmesi gerekmektedir.

Hemoglobin Sentezi

İnsan vücudunda her gün yıkıma uğrayan hemoglobinin miktarını yerine koymak için yaklaşık olarak 5 – 6 gram kadar sentez etmektedir. Hemoglobin sentezi hücrenin içerisinde yer alan ve enerji sağlayan organeller olan mitokondri ve hücre içerisini dolduran, saydam yarı akışkan bir sıvı olan sitoplazması olmaktadır. Sentez için diğer solunum enzimlerini meydana getiren madde olan protoporfirin IX (C34H34N4O4 ), demir Fe2+ ve globuline ihtiyacı bulunmaktadır.

B5 vitamini olan pantotenik asit, B6 vitamini olan piridoksal fosfat ve B12 vitamini olan intrinsik faktör bu sentez için gerekmektedir. Alyuvar gelişiminde köken hücreden farklılaşan, sitoplazma mavi çekirdek durumundaki halinde ise mor renkte boyanan ilk hücre olan proeritroblastların hemoglobinin sentezini önemli bir kısmını gerçekleştirmektedir.

Olgunlaşmamış alyuvar hücreleri olan retikülosit hemoglobinin sentez etmesi oldukça düşmüştür. Olgunlaşmış Eritrositler, hemoglobini sentez edememektedir. Hemoglobinin sentezi için protoporfirin IX, endojen adı verilen hücre içinden gelen; dokularda biyosentez ve yıkım olarak vücutta sentez edilmektedir. Protoporfirin enjekte edilirse veya besin yolu ile verilirse organizma bundan yararlanamamaktadır. Dışkı ve idrar yolu ile dışarı atmaktadır. Hemoglobin, gevşek bağ dokusu, kemik iliği, karaciğer, akciğer, dalak ve lenf düğümlerinde yaygın şekilde bulunan, hücre yemesi adı verilen fagositoz yeteneğine sahip olan hücrelerin oluşturduğu, enfeksiyona karşı vücut savunmasında rol oynayan retiküloendeteryal sistemin, hücrenin protein yerlerine verilen ad olan ribozomlarında sentez edilmektedir.

Hakkında hipokratist

İlgili Konular

Gaz Hacim Analizörleri

Gaz Hacim Analizörleri

Gaz Hacim Analizörleri ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini geliştirerek herkese açık dizin kaynağımıza …