Search
Generic filters
Exact matches only
Filter by Custom Post Type
Ana Sayfa / Genel Sağlık Testleri / Elektrokardiyografi

Elektrokardiyografi

Elektrokardiyografi veya EKG olarak bilinen; insan vücudunda kalp kası ve sinirsel iletim sisteminin çalışmasını incelemek üzere kalpte meydana gelen elektriksel faaliyetin kaydedilmesini sağlayan testtir. Test ile elde edilen grafiğe Elektrokardiyogram, kullanılan cihaza Elektrokardiyograf Cihazı denilmektedir. Amplifikatör adı verilen akım yükselteci tarafından yükseltilen gerilimler genellikle ısıya duyarlı kâğıt üzerine kaydedilmektedir.

1900 yılında Hollandalı doktor ve fizyolog Willem Einthoven, ilk olarak çok hassas bir ölçme sistemi olan gümüş kaplı ince bir kuvars ip kullanarak iki telli galvanometre tasarlamıştır. Dr. Einthoven‘ın geliştirdiği yaylı galvanometre; vücut ile ölçme düzeni arasında iletişimi sağlayan elektrotlar olmadığı için, metal tencereleri kullanarak içine tuzlu su koyup tencereleri de kablolar ile ölçme sistemine bağlamıştır. Akım ölçümüyle oluşan grafikteki tekrarlayan inişli çıkışlı dalgaları Einthoven; P – Q – R – S – T harfleri ile adlandırmıştır. İlk Einthoven üçgeniElektrokardiyograf cihazı üç bağlanma noktası veya Einthoven üçgeni adı verilen, sağ kol, sol kol ve sol bacak tuzlu su dolu kaplara bağlanarak kayıt alınmıştır. Galvanometrenin periyodik hareketler yapmaya başladığını gözlemleyerek, çıkan ölçümleri kağıda yazdırabilmiştir. Dr. Einthoven, kullandığı bu ölçüme 1903 yılında elektrokardiyogram terimini kullanmış olup; ilk olarak geliştirilen elektrokardiyograf cihazı 270 kg ağırlığında, kayıt işlemi yapabilen, yaylı galvanometre üstte ortada olarak tasarlanmıştır.

Elektrotların hastaya bağlanma şeklini gösteren komple bir elektrokardiyograf fotoğrafı,

Elektrokardiyogram ölçümlerini hastaneden 1.5 km uzaklıkta bulunan laboratuvarına, telefon kabloları ile aktarmaya başlayan Einthoven; 22 Mart 1905 tarihinde ilk “telekardiyogram” yüksek R dalgalarını sağlıklı ve güçlü bir adamdan kaydetmiştir.

Klinik EKG

1906 yılında ilk defa normal ve anormal Elektrokardiyogram bulgularını yayınlayan Willem Einthoven; Elektrokardiyogram icat edilmesi ile İngiliz kardiyolog Thomas Lewis klinik ortamlarda kullanımına 1908 yılında öncülük etmiştir. Willem Einthoven, farklı kalp hastalıklarından elde edilen kayıtlarda, farklılıklar olduğunu fark ederek; 1908 yılından 1913 yılına kadar olan süre içinde, sapmaların tanınması ve yorumlanmasında hassasiyet kazanmak amacıyla normal kalp aktivitesi kayıtlarının kalıplarını çalışmıştır. Anjina pektoris ya da anjina adı verilen, çoğunlukla kalp kasındaki bölgesel kansızlık veya koroner arter spazmı nedeniyle oluşan göğüste bölgesinde ağrı, sıkışma ve baskı sırasında EKG değişikliklerine dair ilk tanımlamaları G.F Nicolai ve A. Simmons 1909 yılında yapmıştır.

1932 yılında S. Goldhammer ve D. Scherf, koroner arter hastalığı tanısında egzersiz EKG‘sinin kullanımı ilk defa önererek günümüzde de kullanılan göğüs derivasyonu adı verilen elektrotların birbirine oranla yeri, vücuda yerleştiriş düzenine göre elde edilen EKG’ye 1932 yılında Charles Wolferth ve Francis Wood ilave etmiştir.

EKG Çalışma Prensibi

Kalp kası kendi başına kasılma özelliğine sahiptir. Kalbin sinüs düğümü adı verilen noktasından çıkan düzenli uyarılar özel bir iletim yoluyla adale hücrelerine varmaktadır. Dinlenme sırasında elektrik açısından sakin bir durumda olan hücreler; gelen uyarılarla uyartı iletimi neticesinde kasılarak boyları kısalmaktadır. Kalp odacıklarının etrafını çevreleyen kalp kasının bütünü büzüşerek içindeki kanı büyük ve küçük dolaşıma göndererek kalp kasılması oluşmaktadır. Kalp kası hücreleri çok kısa bir süre süren bu kasılma döneminin sonrasında hızlı bir şekilde eski elektrik yüklerini kazanarak tekrar sakin duruma geçerek, nabız sayısı kadar tekrarlanmaktadır.

Nabız sayısı 60 olan kişide depolarizasyon-repolarizasyon adı verilen; negatif hücre içinin pozitifleşmeye başlaması, pozitif hücre içinin ise negatifleşmeye başlaması olayı dakikada 60 defa tekrarlanmaktadır. Kalbin elektrik faaliyeti ile meydana gelen potansiyel değişiklikleri, kalp çevresindeki kan ve dokuların yardımı ile tüm vücuda aynı anda yayılmaktadır. Vücudun çeşitli yerlerine konan elektrotlar aracılığıyla ortaya çıkan elektrik değişiklikleri yükseltilerek kaydedilmektedir. Vücudun çeşitli noktaları arasındaki potansiyel farklar kaydedilip, o bölgeye göre adlar verilmektedir. Her bir değişik bölge için çizdirilen elektrokardiyogram eğrisi normal EKG‘de 12 ayrı derivasyonun kaydı yapılmaktadır.

Uygulama

Hastalara öncelikli standart 3 derivasyon uygulaması olan Einthoven üçgeni adı verilen kol ve bacaklarına elektrotlar bağlanmaktadır.

Elektrotlar
Sağ Kol Kırmızı
Sol Kol Sarı
Sağ Ayak Siyah
Sol Ayak Yeşil

I. derivasyon, sol kol – sağ kol arasındaki elektrotların voltaj farkıdır.

II. derivasyon, sağ kol – sol bacak arasındaki elektrotların farkıdır.

III. derivasyon, sol kol – sol bacak arasındaki elektrotların farkıdır.

Einthoven üçgeni dışında augmented adı verilen artırılmış derivasyonlar bulunmakta olup; vücudun üç elemanı olan bacak ve kollardan gelen akımlar sıfıra indirgenip dördüncüsünden gelen akım kaydedilmektedir. Bunlar da sağ kol – aVR, sol kol – aVL ve sol bacak – aVF olarak 3 tanedir. Vücut uzuvlarından kaydedilen derivasyonlardan haricinde göğüs çevresinden alınan 6 çeşit derivasyon olup; V1 – V2 – V3 – V4 – V5 – V6 olarak adlandırılmaktadır. Bu şekilde kaydedilmekte olan 12 derivasyon sırasıyla kağıt üzerine geçirilmektedir. Kalbin çeşitli bölgelerinin rahatsızlıkları değişik derivasyonlarda belli değişiklikler meydana getirmekte olup, hekimin kalp rahatsızlığının cinsi ve bölgesinin teşhisinde yardımcı olmaktadır.

Göğüs derivasyonlarının yerleşimi.
Göğüs Elektrotları 
V1 Kırmızı Sağ 4. interkostal aralık
V2 Sarı Sol 4. interkostal aralık
V3 Yeşil V2 ve V4 arasına
V4 Kahverengi Midklaviküler hatta 5. interkostal aralığa
V5 Siyah Anteriyor aksiller hatta 5. interkostal aralığa
V6 Mor Midaksiller hatta 5. interkostal aralığa

Elektrokardiyogram adı verilen bu yüzeysel kayıt işleminin dışında, kalbe kadar giden ve kalp kasına temas ettirilen kateter yardımıyla yapılan elektrokardiyogramlar da bulunmakta olup; kalp adalesi ve fonksiyon bozukluğu hakkında daha doğru ve etraflıca bilgi vermektedir.

Elektrokardiyograf cihazı

Elektrokardiyograf cihazı, çalışma prensibi olarak elektrik gerilimini ölçmeye yarayan hassas bir voltmetre olup, bu gerilimi yükseltebilen düzenden ibarettir. Belli bir hızda geçen EKG kağıdına gerilim değişiklikleri anında yazdırılmaktadır. EKG kağıtlarının bir çoğu sıcaklık karşısında siyahlaşma özelliğine sahip olarak imal edilmekte olup; yazıcı çubuğu da sıcak bir metalden ibarettir. Kullanılmakta olan EKG kağıtlarının belirli özellikleri bulunmaktadır. EKG kağıdında yatay düzlem süreyi, düşey düzlem ise dalga genliğini ifade etmektedir. Genellikle EKG 25 mm saniye hızı, 1 milivolt akım ile çekilmektedir. EKG kağıdı üzerinde küçük ve büyük kareler bulunmaktadır. Yatay düzlemde her küçük kare 0.04 sn’yi ifade etmekte olup, 1 büyük kare ise 0.20 sn’yi ifade etmektedir. 1 büyük kare yatayda ve düşeyde 5 küçük kareden oluşmaktadır.

Elektrokardiyografi dalgaları

Normal Elektrokardiyografi‘de P-Q-R-S-T diye adlandırılan 3 dalga ve bunlar arasında düz çizgiler bulunmakta olup; dalga ve çizgilerde görünen değişiklikler normalden sapmaları göstermektedir. P dalgası kulakçıkların uyarısı ile kasılmasını, Q-R-S dalgası karıncıklara geçen uyarıların bunları kasmasını, T dalgası karıncıkların polarize adı verilen sakin hale gelmesini göstermektedir. Dalgalar arasındaki mesafeler dalgaların süresi voltajları ve şekilleri düzenli olarak birbirlerini takip etmelerindeki değişiklikler kalpte olabilecek yapı değişikliğini veya hastalığı gösterebilmektedir.

Elektrokardiyografi günümüzde hekimlere oldukça yardımcı olan tetkik metodu olmasının yanı sıra; EKG kalpteki rahatsızlıkları tam bir doğrulukta gösteremeyebilmektedir. EKG kayıtlarının normal sınırları çok geniş olmakla beraber; bir kalp hastasının Elektrokardiyografi ölçümleri normal görünebileceği gibi bozuk görünen kişinin kalbi sağlam olabilmektedir. Elektrokardiyografi kalp hastalıkları teşhisinde hekim muayenesinde bulduğu belirtilerle birlikte değerlendiğinde ve diğer laboratuvar tahlilleri ve tıbbi görüntülemeler ile beraber yardımcı olmaktadır.

Hakkında hipokratist

İlgili Konular

Elektromiyografi

Elektromiyografi

Elektromiyografi veya EMG, sinir ve çizgili kasların kasılmasını sağlayan elektrik potansiyelinin izlenip, incelenenerek yorumlanmasına dayanan …